Portugal

Wijnstreek Douro

De Douro-regio heeft ongeveer 40.000 hectare aan wijngaarden. In 2002 werd hier 2 miljoen hectoliter wijn geproduceerd: iets minder dan de helft hiervan is port. De Douro-regio levert een vijfde van de wijnproductie in Portugal. Er zijn ruim 39.000 wijnboeren, met gemiddeld 1 ha wijngaard.

Dit wijngebied, met steile leisteen- en graniethellingen ligt aan beide zijden van de rivier de Duoro, is al meer dan 200 jaar bekend om port. Tot het begin van de 18e eeuw werden de simpele Douro-wijnen niet versterkt. De Hollanders kwamen op het idee om de wijnen te ver-sterken met brandewijn om ze te kunnen transporteren. Het bleek dat deze conservering tevens een positief effect had op de kwaliteit. Dat was het begin van het port tijdperk.

De Douro-regio heeft de potentie om de beste tafelwijnen van Portugal te produceren. Het is wettelijk vastgelegd dat slechts 55 hl wijn per ha voor de productie van portwijn gebruikt mag worden. De rest moet worden verkocht of worden verwerkt tot tafelwijn. Tegenwoordig ge-bruiken veel van de wijnboeren hun beste druiven voor tafelwijnen.

DOC Douro

Sinds 1952 was Barca Velha vrijwel de enige niet versterkte Douro-wijn. In 1979 ontstond de DOC Douro voor niet versterkte wijnen. Tien jaar geleden bestonden dit soort wijnen nog nauwelijks. De kwaliteit is de laatste jaren sterk verbeterd. Veel producenten en wijnmakers hebben de afgelopen 20 jaar met hulp van de EU namelijk geïnvesteerd in vinificatieappara-tuur die geschikt is voor de productie van niet versterkte wijnen. Tevens ontstonden steeds meer Single Quinta’s. Dourowijnen die niet voldoen aan de DOC-eisen worden verkocht on-der de noemer Trás-os-Montes Vinho Regional.

Drie subregio’s

De Douro kent 3 subregio’s, van west naar oost:
•·Baixo Corgo: 45.000 ha, waarvan 15.000 ha beplant; ligt het meest westelijk en het koelst en levert wijnen met een iets lichter karakter;
•·Cima Corgo: 95.000 ha, waarvan 21.000 ha beplant; ligt in het hart van de Douro bij het plaatsje Pinhão, beslaat twee derde van de regio en produceert 40%;
•·Douro Superior: 110.000 ha, waarvan 10.000 ha beplant; ligt tegen de Spaanse grens.

Klimaat

Het hete mediterrane klimaat kenmerkt zich door zeer koude winters en hete, droge zomers. De Marão en Montemuro bergen beschermen de wijnstreek tegen de vochtige westenwind van de oceaan. De zuidoever van de Dourorivier krijgt minder zonlicht dan de noordoever. De noordelijke oever ondervindt de invloed van droge zuidenwind, terwijl de zuidoever bloot staat aan de koudere en meer vochtige wind uit het noorden. Hoe meer landinwaarts, hoe droger het klimaat. De jaartemperatuur bedraagt gemiddeld 18°C in Baixo Corgo, 19°C in Alto Douro en 21°C in Douro Superior (variatie tussen 0 en 40 à 45°C).

Druivenrassen

Er groeien veel verschillende druivenrassen er in de Douro-regio. Voor tafelwijnen mogen honderd druivenrassen worden gebruikt. Voor port worden vijf rassen gebruikt: touriga naci-onal, touriga franca, tinta barroca, tinta roriz en tinto cão. De DOC Douro verbiedt cabernet sauvignon, syrah en chardonnay.
Alcohol speelt bij de tafelwijnen van de Douro een grote rol; 15% alcohol of meer. Door zorg-vuldige wijnbouw, het juiste plukmoment en uitgekiende vinificaties zijn de wijnen toch vaak in balans en is de alcohol niet storend.
De aanbevolen rassen zijn:

Gouveio (verdelho) (wit)

• aanplant circa 400 ha in de Duoro-regio, verder in Dão en Alentejo
• hoog suikergehalte
• beste producenten: Churchill, Martinez, Niepoort, Sogrape

Malvasia fina (wit)

• 7.500 ha, voornamelijk in hoger gelegen wijngaarden
• perzik (jonge wijn), abrikoos, rozijnen, noten (als de wijn 1-2 jaar oud is), vet en zacht
• meest harde druivensoort

Rabigato (wit)

• krachtig groeiend en zeer productief
• citrus, gedroogd fruit, noten
• meestal alcoholrijk

Viosinho (wit)

• op de hogere hellingen van de Douro
• lage opbrengst
• geeft structuur en smaak aan blends
• abrikoos, bloemen, citrus
• beste producenten: Domingos Alves de Sousa, Sogrape
Overige witte druivensoorten: donzelinho branco, esgana cão en folgazão.

Touriga nacional (rood)

• veelbelovende variëteit van de Douro
• zeer kleine druiven (door de lage opbrengst (300 gram per wijnstok) was deze bijna uitgestorven; nu circa 2 procent van de wijnstokken in de Douro
• selectie zorgde voor een betere variëteit met een groter rendement en meer suiker
• de jonge wijn heeft een diep en uitbundig aroma (doet denken aan jonge cabernet sauvignon); de wijn heeft in het begin harde tannines en doet er vrij lang over om toegankelijk te worden
• diep van kleur, robuust en geconcentreerd, zoet, grassig en fris, met viooltjes
• de rijpe wijn smaakt naar moerbei, bosbes en peper
• beste producenten: Aliança, Calem, Quinta do Côtto, Tinta do Crasto, Ferreira, Quinta da Gaivosa, Quinta do Noval, Ramos, Pinto, Sogrape, Quinta do Vale da Raposa

Tinta roriz (tempranillo) (rood)

• vroeg rijpend en een veelbelovende rode variëteit van de Douro
• dikke schil, geeft wijn met een diepe kleur (die jarenlang zo blijft) en weinig alcohol
• de smaak houdt het midden tussen cabernet sauvignon en pinot noir; wijn met een rijke structuur en volop soepel fruit van zwarte kers, moerbei, aardbei en framboos
• weinig zuur, wel wat specerijen
• best producenten: Quinta do Vale da Raposa, Quinta de la Rosa
Overige rode druivensoorten: bastardo, mourisco tinto, castelão, rufete, tinta amarela, tinta da barca, tinta barroca, tinta francisca, tinto cão en touriga franca (de meest aangeplante druif in de Douro).

Meer informatie over Portugese wijnen:

• Portugese wijnen op wiki
• Historie van Portugese wijn (wiki)
• Portwijnen